95th Percentile Trafik Nedir? Nasıl Hesaplanır?

95th Percentile Trafik Nedir?

95th Percentile trafik, veri merkezlerinde kullanılan bir bant genişliği ölçüm ve faturalandırma yöntemidir. Özellikle VDS, dedicated server ve colocation hizmetlerinde tercih edilir.

Bu modelde sunucunun ay boyunca yaptığı trafik ölçülür, en yüksek %5’lik kullanım dilimi silinir ve kalan en yüksek değer üzerinden faturalandırma yapılır.

Yani anlık trafik patlamaları genellikle fiyata yansımaz.

95th Percentile Nasıl Hesaplanır?

Genelde trafik her 5 dakikada bir ölçülür.

Örnek hesaplama süreci:

1. Ay boyunca tüm trafik verileri kaydedilir

2. En yüksek %5’lik dilim çıkarılır

3. Kalan en yüksek değer “95th değer” olarak belirlenir

4. Faturalandırma bu değere göre yapılır

Örneğin:

• Ay içinde anlık 900 Mbps gördünüz

• Ancak çoğu zaman 120 Mbps civarındaydınız

En yüksek %5 silindiğinde faturalandırma belki 150 Mbps üzerinden yapılabilir.

Bu yüzden 95th percentile billing, dalgalı trafik yapısına sahip projelerde avantaj sağlar.

95th Percentile Ne Zaman Kullanılır?

Bu model genellikle şu hizmetlerde görülür:

• Colocation (kabinet kiralama)

• Yüksek port hızlı dedicated sunucular

• 10 Gbps uplink bağlantıları

• ISP ve veri merkezi altyapıları

Colocation çözümleri hakkında detay:
👉 https://utopiabilisim.com/veri-merkezi/sunucu-barindirma

95th Percentile ile Sabit Trafik Arasındaki Fark

Sabit Trafik Modeli

• Örneğin aylık 10 TB limit

• Aşarsanız ekstra ücret

• Limit net ve sabittir

95th Percentile Modeli

• Port hızınız yüksek olabilir (örneğin 10 Gbps)

• Ortalama kullanımınıza göre ödeme yaparsınız

• Anlık spike’lar genelde silinir

Eğer sürekli yüksek trafik kullanıyorsanız sabit trafik daha mantıklı olabilir.
Ama trafik dalgalıysa 95 percentile trafik modeli avantaj sağlar.

95th Percentile Avantajları

✔ Trafik patlamalarından etkilenmez
✔ CDN ve kampanya dönemlerinde avantajlıdır
✔ Yüksek port hızından tam faydalanabilirsiniz
✔ ISP ve kurumsal projelerde yaygın modeldir

Dezavantajları Var mı?

Evet.

Eğer trafik sürekli yüksek seviyedeyse, 95th modeli sabit trafik modelinden daha pahalı olabilir.

Bu yüzden özellikle VDS kiralama yaparken trafik modelini sormak önemlidir.

VDS paketlerini incelemek için:
👉 https://utopiabilisim.com/server/vds-kirala

95th Percentile ve 10 Gbps Port İlişkisi

Daha önce anlattığımız gibi 10 Gbps port, yüksek veri kapasitesi sunar. Ancak faturalandırma modeli 95th ise, ödediğiniz miktar kullanım ortalamanıza bağlı olur.

10G port rehberi:
👉 https://utopiabilisim.com/blog/10-gbps-port-nedir-gercekten-gerekli-mi

Bu model özellikle:

• Streaming projeleri

• Oyun sunucuları

• API servisleri

• Yüksek outbound trafik gerektiren sistemler

için avantajlıdır.

95th Percentile Hesaplama Örneği (Basit Anlatım)

Diyelim ki:

• 10 Gbps portunuz var

• Günlük ortalama 80 Mbps kullanıyorsunuz

• Kampanya günü 900 Mbps gördünüz

Sistem en yüksek %5’lik ölçümleri siler.
Muhtemelen 95th değeriniz 100–120 Mbps civarında çıkar.

Yani 900 Mbps anlık kullanım yüzünden 900 Mbps üzerinden ödeme yapmazsınız.

Kimler İçin Mantıklı?

✔ Trafiği dalgalı olan projeler
✔ Kampanya dönemleri olan e-ticaret siteleri
✔ CDN altyapıları
✔ Hosting firmaları
✔ Veri merkezi müşterileri

Eğer trafik yapınız stabil ve düşükse sabit trafik paketi daha mantıklı olabilir.

Sonuç: 95th Percentile Mantıklı mı?

95th Percentile trafik, özellikle yüksek port hızına sahip sunucularda esneklik sağlayan bir faturalandırma modelidir.

Ancak her proje için uygun değildir. Trafik analizine göre karar verilmelidir.

Sunucu kiralarken mutlaka şu soruları sorun:

• Trafik modeli nedir?

• 95th mi sabit TB mi?

• Aşım ücretleri nedir?

• Port dedicated mi?

Doğru trafik modeli seçimi, maliyet kontrolü açısından kritik öneme sahiptir.